Tri thức lịch sử là một bộ phận quan trọng nhất của nền văn hóa nhân loại, không hiểu biết lịch sử thì không thể xem là người có văn hóa toàn diện, sâu sắc và không thể xem là con người hoàn thiện, đầy đủ. Nhà văn Nga thế kỉ XIX G Tsecnưsépxki đã viết: “có thể không biết, không cảm thấy say mê học toán, tiếng Hy Lạp hoặc chữ Latinh, hóa học, có thể không biết hàng ngìn môn học khác, nhưng dù sao đã là người có giáo dục mà không yêu thích lịch sử thì chỉ có thể là một con người không phát triển đầy đủ về trí tuệ”. Chúng ta hiểu rằng, ông muốn nhấn mạnh đến vai trò và tác dụng giáo dục của môn lịch sử trong việc giáo dục thế hệ trẻ và không được coi thường vị trí của nó.

Sau 30 năm tìm đường cứu nước, mùa Xuân năm 1941, Nguyễn Ái Quốc về nước trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng Việt Nam. Ý thức sâu sắc về mục đích của việc học tập, nghiên cứu lịch sử để tuyên truyền, giác ngộ quần chúng, từng bước đưa họ vào cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc. Cuối năm 1941, Người đã viết cuốn Lịch sử nước ta. Mở đầu tác phẩm, Người đánh giá cao vấn đề nghiên cứu lịch sử nguồn gốc dân tộc và tự hào về truyền thống tốt đẹp của tổ tiên: “Dân ta phải biết sử ta. Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”. Thực tế lịch sử đã chứng minh điều đó, xuất thân là một giáo viên dạy sử, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã trở thành một trong những nhà lãnh đạo quân sự kiệt xuất nhất trong lịch sử Việt Nam. Đại tướng luôn quan tâm đến lịch sử và thế hệ trẻ: “Tôi vẫn còn có điều băn khoăn và hơn thế nữa là sự lo lắng, đó là vì sao kiến thức lịch sử lại không phổ biến sâu rộng được trong quảng đại quần chúng, như là giới trẻ?”. Biết lịch sử, hiểu lịch sử và luôn trăn trở với lịch sử của dân tộc đã tạo nên một vị tướng trọn đời vì đất nước, vì nhân dân: “Tôi sống ngày nào, cũng là vì đất nước ngày đó” đã trở thành huyền thoại của dân tộc Việt Nam.

Giáo dục lịch sử có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc giáo dục nhân cách đạo đức và tinh thần yêu nước cho thế hệ trẻ: “Việc dạy và học Lịch sử của các thế hệ học sinh Việt Nam sẽ làm phát triển ở các em hứng thú và say mê tìm hiểu những giá trị cơ bản của văn hóa, truyền thống, đạo lý dân tộc, tinh hoa văn hóa của nhân loại, giá trị cốt lõi và nhân văn của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; hình thành những giá trị sống và năng lực xã hội trên cơ sở những cách tiếp cận lịch sử khoa học, hiện đại”. ( Trích lời phát biểu của Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển). Mỗi một môn học đều có vai trò và sứ mệnh riêng, lịch sử là một học có sứ mệnh thiêng liêng của mình là làm cho quá khứ sống trong hiện tại và tăng thêm sức mạnh cho hiện tại. Nó làm cho mỗi người suy nghĩ, cảm thụ, tự hào về quá khứ, tin tưởng, mơ ước và tích cực đấu tranh cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, góp phần vào sự phát triển tương lai tốt đẹp của dân tộc và nhân loại.

Trong thực tế hiện nay, ngoài những giáo viên ý thức được tầm quan trọng của môn Lịch sử, từ đó luôn luôn tìm tòi đổi mới phương pháp để đạt hiệu quả cao nhất, thì còn có một số ít giáo viên có suy nghĩ sai lệch nên khi soạn bài và giảng dạy chỉ qua loa, xong việc, không xác định đâu là kiến thức trọng tâm trong sách giáo khoa để hướng dẫn học sinh tìm tòi khai thác nên thu hút sự chú ý của học sinh, học sinh không chủ động nắm kiến thức. Đó cũng chính là vấn đề mà chúng ta quan tâm hiện nay.

Nội dung chi tiết tại đây